Eén van de activiteiten van de vogelwerkgroep Midden-Kennemerland is het inventariseren van broedende roofvogels in het duingebied. In samenwerking met vogelaars van vogelwerkgroep Alkmaar en IVN Bergen wordt het duingebied tussen Wijk aan Zee en Camperduin elk jaar onderzocht op nesten en territoria van dagroofvogels. Het gaat hier in de praktijk om torenvalk, boomvalk, buizerd, wespendief, sperwer en havik.
In de winter en vroege voorjaar worden percelen onderzocht op oude nesten. Later in het seizoen kan dit helpen om, na het vaststellen van territoriaal gedrag, het nest te vinden. Wanneer een nest gevonden wordt, wordt met een camera op een lange stok vastgesteld hoeveel eieren er zijn gelegd en hoeveel jongen er zijn uitgekomen. Soms wordt er naar een (hoog) nest geklommen. Uiteindelijk wordt vastgesteld hoeveel jongen er zijn uitgevlogen.
Alle resultaten worden op nestkaarten vastgelegd en opgestuurd naar het SOVON, dat deze gegevens verwerkt in een landelijk overzicht. Een gedetailleerder verslag wordt gemaakt voor de beheerders van het duingebied, de N.V. PWN en Staatsbosbeheer.
Sperwer met prooi
© Jan Castricum
Samenvatting inventarisatie 2011
Voor de Wespendief was 2011 weer een goed jaar, met 4 territoria. Er werden 3 nesten gevonden, alle succesvol. Er vlogen in totaal 3 jongen uit, waarvan er 2 werden geringd. Vorig jaar vlogen er 3 jongen uit van 2 nesten.
Het aantal territoria van de Havik in het hele onderzoeksgebied was 20, 1 meer dan in 2010. Dit jaar waren er 16 succesvolle nesten met 40 uitgevlogen jongen, in 2010 waren er 13 nesten met 33 uitgevlogen jongen. Er was dus wederom een licht herstel van het aantal territoria, nesten en uitgevlogen jongen. In gebied Castricum werd helaas een nest verstoord, waarschijnlijk door kinderen die een kuil in de buurt van het nest hadden gegraven. Het betrof een haviksnest met 3 eieren.
Het aantal territoria van de Sperwer in het hele onderzoeksgebied was 9, 2 minder dan in 2010. Dit jaar waren er 5 succesvolle nesten met 21 uitgevlogen jongen, in 2010 waren er 2 nesten met 5 uitgevlogen jongen. De Sperwer heeft zich dus goed hersteld van de grote terugval vorig jaar.
Het aantal territoria van de Buizerd in het hele onderzoeksgebied was 53, 11 meer dan in 2010. Dit is het hoogste aantal sinds het onderzoek begon in 1995. Dit jaar waren er 26 succesvolle nesten met 51 uitgevlogen jongen, in 2010 waren er 26 nesten met 43 uitgevlogen jongen. Opvallend is het hoge aantal mislukte nesten: van de 40 nesten mislukten er 14 (35%). Jammerlijk was de verstoring door een wild kampeerder bij een buizerdnest, waardoor de 3 jongen verhongerden. Ook door een bosbrand mislukte er een buizerdnest.
Er werden net als vorig jaar in het hele gebied weinig jagende Torenvalken waargenomen. Dit resulteerde wederom in 4 territoria. Er was weer een succesvol broedgeval in een nestkast bij Wimmenum.
Alleen in gebied Bakkum kon een jachtterritorium van de Boomvalk worden vastgesteld. In de overige gebieden werden wat losse waarnemingen gedaan.
Er werd dit jaar zowel van de Bruine Kiekendief als van de Blauwe Kiekendief geen territorium vastgesteld. Er waren wel enkele waarnemingen.
De Bosuil had in het zuidelijk deel 38 territoria, 2 meer dan in 2010. In Bergen (NHD) steeg het aantal territoria weer naar het niveau van 2009: van 7 naar 11. In Schoorl was het aantal territoria 8, 1 meer dan in 2010. (bron Arend de Jong).
Net als in 2010 hebben leden van de VWG Midden-Kennemerland deelgenomen aan het activiteitenprogramma van camping Geversduin. Deze activiteiten waren 2 x braakballen pluizen met kinderen (waaraan totaal tussen 50 - 60 kinderen deelnamen) en een lezing over uilen en roofvogels in de zomervakantie. Ook heeft camping Geversduin de in 2010 gereed gekomen uitkijktoren ter beschikking gesteld van de roofvogelwerkgroep maar deze voldeed niet aan de verwachtingen omdat die te laag is om goed over de bomen te kunnen kijken. De uitkijktoren op de Kruisberg wordt wel met succes gebruikt voor de roofvogel inventarisatie.
De Samenwerkende Vogelwerkgroepen Noord-Holland (SVN) zijn in maart van 2011 met een gemeenschappelijk standpunt in de publiciteit getreden wat betreft het houden roofvogels en het opvoeren van shows met deze vogels. Daar waar dat aan de orde is worden organisaties die een roofvogelshow organiseren benaderd met argumenten tegen shows en het verzoek er van af te zien om het in de toekomst nog organiseren. Er wordt gewerkt aan samenwerking om hierin krachtiger naar buiten te kunnen treden.
Met de bosbrand op 1 mei 2011 lijkt er (hopelijk) een eind aan een lange reeks van branden te zijn gekomen. Er zijn na 1 mei enkele kleine brandjes in Camperduin geweest, grote branden niet meer. De brand op 1 mei was echter wel de grootste van de afgelopen jaren, ongeveer 200 hectare is door brand aangetast of helemaal vernietigd. Een nest van een paartje Buizerd met twee eieren werd verlaten aangetroffen vijf dagen na de brand. De brand kwam tot op 5 meter van de nestboom.
De noordgroep heeft SBB bereid gevonden een nieuwe set klimspullen te bekostigen. Jan van Assema, bedankt voor de medewerking!
Zorgelijk is het toenemend aantal verstoorde nesten. Dit jaar is met zekerheid roofvogelvervolging vastgesteld in het onderzoeksgebied. Daarnaast is er een groot aantal mislukte gevallen waarbij moedwillige verstoring niet uitgesloten kan worden. Het lijkt ons goed om met de beheerders te bespreken welke maatregelen er mogelijk zijn om tot een betere bewaking en bescherming van de roofvogels te komen.
